Jazda pod wpływem alkoholu


Tzw. przestępstwa i wykroczenia komunikacyjne należą do grupy najczęściej popełnianych w Polsce czynów zabronionych. Spośród nich największy wolumen stanowi prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu.

W Polsce zabronione jest kierowanie pojazdem zarówno w stanie po użyciu alkoholu (kwalifikowanym jako wykroczenie), jak i w stanie nietrzeźwości (kwalifikowanym jako przestępstwo). Rozróżnienie obu pojęć ma jednak istotne znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności karnej sprawcy.

 

Kiedy kierujący popełnia przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a §1 kk a kiedy wykroczenie prowadzenia samochodu w stanie po użyciu alkoholu z art. 87 §1 kw?

Stan po użyciu alkoholu zachodzi gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 ‰ do 0,5 ‰ alkoholu, albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

Stan nietrzeźwości zachodzi gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 ‰ albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub  zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Ilość alkoholu w wydychanym powietrzu albo jego stężenie we krwi sprawcy będzie zatem wyznaczało czy dany czyn należy traktować jako przestępstwo czy też jako wykroczenie.

 

Co grozi sprawcom tych czynów zabronionych?

Zgodnie z art. 87 §1 kw: „Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 złotych”. Areszt może zostać orzeczony w wymiarze od 5 do 30 dni. Grzywna może natomiast wynosić od 50 do 5000 zł.

Zasadą jest również, iż w razie popełnienia tego wykroczenia orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Warto pamiętać, iż w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd może, na podstawie art. 39 §1 kw, odstąpić od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Rolą obrońcy jest ocena i stosowne wyeksponowanie okoliczności, które mogą przyczynić się do wydania możliwie najkorzystniejszego dla sprawcy rozstrzygnięcia.

 

Znacznie surowiej zagrożone jest przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego (samochód, motocykl) w stanie nietrzeźwości.

Zgodnie z art. 178a §1 kk sąd może orzec karę grzywny (w stawkach dziennych od 10 do 540 stawek, przy czym wysokość stawki może wynosić od 10 do 2000 zł), ograniczenia wolności, lub pozbawienia wolności do lat 2.

Jeszcze surowsza odpowiedzialność (kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5) wynika z art. 178a § 4 kk dla sprawcy, który:

– był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego,

– był wcześniej skazany za popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego przestępstwo:

a) sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym i komunikacji – art. 173 kk,

b) sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji – art. 174 kk,

c) spowodowania wypadku komunikacyjnego – art. 177 kk,

d) spowodowania wypadku komunikacyjnego przez żołnierza – art. 355 kk,

– prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w związku ze skazaniem za inne przestępstwo.

 

W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a §1 sąd orzeka świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych, a w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a §4 co najmniej 10 000 złotych (maksymalnie 60 000 złotych).

W razie skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów od 3 do 15 lat.

Wyjątkowo – w przypadku warunkowego umorzenia postępowania – sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów od 1 roku do 2 lat.

Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a §4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 §2 lub w art. 355 §2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

 

Rola Adwokata

Znakomita większość postępowań dotyczących prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości kończy się skazaniem bez przeprowadzenia rozprawy. Nie zawsze jest to okoliczność korzystna dla sprawcy. Doświadczenie uczy, iż wielokrotnie przed sądem można uzyskać znacząco lepsze rozstrzygnięcie aniżeli kara proponowana na wstępie przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze.

Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji rekomendujemy kontakt z adwokatem celem przeanalizowania okoliczności sprawy i weryfikacji czy nie zachodzą w sprawie podstawy np. do warunkowego umorzenia postępowania. W świetle obowiązujących przepisów – sprawca wobec którego zastosowano dobrodziejstwo warunkowego umorzenia postępowania formalnie pozostaje osobą niekaraną.

 

Tekst odnosi się do stanu prawnego aktualnego na dzień 23.05.2017r.

Adwokat Bartosz Hernacki
   +48 886-12-12-77

Adwokat Jarosław Wyrębski
   +48 605-268-431