Wezwany jako podejrzany, oskarżony


Zgodnie z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. W szczególności prawo to umożliwia korzystanie z pomocy adwokata.

 

Podejrzanym jest osoba, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z rozpoczęciem przesłuchania w charakterze podejrzanego.

 

Za oskarżonego uważa się osobę, przeciwko której wniesiono do sądu akt oskarżenia, a także osobę, co do której prokurator złożył wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

 

Co warto wiedzieć będąc podejrzanym lub oskarżonym?

W przypadku otrzymania wezwania do stawienia się na przesłuchanie w charakterze podejrzanego – warto odpowiednio przygotować się do tego przesłuchania.

W tym celu najlepiej udać się do adwokata, który może, m.in., w imieniu swojego klienta skontaktować się z osobą prowadzącą postępowanie, celem ustalenia jakiej sprawy dotyczy wezwanie. Wiele osób pozostaje w błędnym przekonaniu, iż skoro są niewinni to ich sprawa rozwiąże się sama. Niestety nie zawsze tak się dzieje. Warto zatem od początku zadbać o swoje interesy, co w pełni może zagwarantować jedynie udział obrońcy od pierwszych chwil postępowania.

Warto pamiętać, iż składanie wyjaśnień jest prawem, a nie obowiązkiem podejrzanego czy oskarżonego. To oznacza, że odmowa składania wyjaśnień nie może skutkować żadnymi negatywnymi konsekwencjami. Wyjaśnienia mogą zostać złożone na każdym etapie postępowania, również dopiero przed sądem.

We wczesnym etapie postępowania karnego maksyma, iż „mowa jest srebrem, a milczenie złotem” zwykle sprawdza się w stu procentach.

Przyznanie się do zarzutów i złożenie wniosku o skazanie możliwe jest także na późniejszym etapie postępowania. Doświadczenie pokazuje, że w sądzie można uzyskać dużo korzystniejsze rozwiązanie niż proponowana na wstępie przez prowadzącego postępowanie przygotowawcze kara, w tym warunkowe umorzenie postępowania. Sąd może bowiem wziąć pod uwagę okoliczności łagodzące takie jak właściwości i warunki osobiste, pojednanie się z pokrzywdzonym czy staranie o naprawienie szkody.

Podejrzany i oskarżony nie mają obowiązku wskazania innych sprawców przestępstwa. Podejrzany czy oskarżony nie mają obowiązku dostarczania dowodów ani na swoją korzyść ani tym bardziej przeciwko sobie.

 

Najważniejsze uprawnienia podejrzanego to:

→ prawo do składania wyjaśnień, odmowy składania wyjaśnień, odmowy odpowiedzi na pytanie bez podania przyczyny,

→ prawo do żądania sporządzenia pisemnego uzasadnienia przedstawionego zarzutu,

→ prawo do składania wniosków dowodowych,

→ prawo do żądania przesłuchania wyłącznie z udziałem obrońcy – adwokata,

→ prawo do wglądu w akta postępowania za zgodą prowadzącego postępowanie,

→ prawo do zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego po jego zakończeniu.

 

Najważniejsze uprawnienia oskarżonego:

→ prawo do zapoznania się z aktami sprawy – sporządzenia z nich notatek, kserokopii czy fotokopii,

→ prawo do korzystania z pomocy adwokata,

→ prawo do odmowy składania wyjaśnień, odmowy odpowiedzi na pytania,

→ prawo do składania wniosków dowodowych,

→ prawo do zadawania pytań osobom przesłuchiwanym na rozprawie,

→ prawo do domagania się wyłączenia jawności postępowania z uwagi na ważny interes prywatny,

→ w przypadku skazania – prawo do żądania sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku oraz prawo do wniesienia apelacji. Jeżeli wyrok wydał sąd okręgowy – apelacja musi być podpisana i wniesiona przez adwokata.

 

Pamiętaj — jesteś niewinny dopóki twoja wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

 

 

Tekst odnosi się do stanu prawnego aktualnego na dzień 20.05.2017r.

Adwokat Bartosz Hernacki
   +48 886-12-12-77

Adwokat Jarosław Wyrębski
   +48 605-268-431